Naar de inhoud
27.01—02.02.2022

04/12/2020

Lezen doen we samen: Het Lezerscollectief

Het lezerscollectief met leesbegeleider Sylvie Van Oosthuyze
Het lezerscollectief met leesbegeleider Sylvie Van Oosthuyze

Wie campagnemateriaal van de Poëzieweek besteld heeft, zal het merken. Op een van de postkaartjes staat een gedicht van Mustafa Kör in opdracht geschreven van Het Lezerscollectief. Wat voor Collectief? Het Lezerscollectief! Want lezen doen we SAMEN!

Poëziecentrum sprak namens Poëzieweek (PW) met Dirk Terryn (DT), de initiatiefnemer en duivel-doet-al van Het Lezerscollectief.

PW: Wat is het Lezerscollectief precies?

DT: Het Lezerscollectief zet in op Samen Lezen, een methodiek die Dr. Jane Davis ontwikkelde om gewone mensen in contact te brengen met bijzondere teksten: verhalen en gedichten uit de wereldliteratuur. Samen Lezen is een vorm van sociaal lezen: in kleine groepen (max. 12) staat de leesbeleving centraal en biedt de tekst kans om zelf ook op verhaal te komen. Het Lezerscollectief als organisatie is een goed doel die opgeleide leesbegeleiders bijeenhoudt in een lerend netwerk. We lezen in woonzorgcentra, detentiehuizen, organisaties waar armen het woord nemen, zorgvoorzieningen allerlei, scholen, basiseducatie… en sluiten aan bij de droom om een zachte leesrevolutie te ontketenen.

PW: Bestaat dat alleen in Vlaanderen of ook in andere landen?

DT: Het Lezerscollectief, gestart in 2014, is de officiële partner van The Reader voor Vlaanderen en Nederland sinds 2020. We zijn aangesloten bij het International Centre for Shared Reading in het Verenigd Koninkrijk. We wisselen kwaliteitscriteria uit, onderzoek en ervaringen. We houden beiden het goede doel voor ogen en zijn transparant over onze statuten, inkomsten en uitgaven. Er zijn nog 12 andere landen in een of andere connectie met The Reader zoals Denemarken, Duitsland en Noorwegen.

PW: Op welke plekken is Het Lezerscollectief zoal actief in Vlaanderen?

DT: Als je de kaart bekijkt, lezen we erg verspreid in Vlaanderen en Brussel. Dat is dankzij onze 156 leesbegeleiders waarvan ongeveer 78% bestaat uit vrijwilligers. We lezen samen in woonzorgcentra, gevangenissen, voorzieningen van bijzondere jeugdzorg, organisaties waar armen het woord nemen. We zijn actief in scholen, in de basiseducatie, in bibliotheken en in klinieken waar we voorlezen voor kankerpatiënten.

PW: Maakt de corona-crisis het nu moeilijker om samen te lezen?

DT: We merken dat vele leesbegeleiders super dynamisch zijn en oplossingen zoeken: van plexischermen bouwen tot gebruik maken van platformen zoals Zoom, Teams, Skype of Jitsi. Zelf hadden we enkele leuke ervaringen met online lezen met ervaren leesbegeleiders en enkele nieuwe mensen. Maar we moeten ook eerlijk zijn: er gaat niets boven échte gezellige samenkomsten, het luisteren naar de menselijke stem, het elkaar aankijken of je veilig voelen tussen de woorden van het boek. Ach, laat ons maar duimen dat we elkaar snel terug vinden in elkaars gezelschap.

PW: Krijg je soms feedback van de mensen/organisaties bij wie/waarbij Het Lezerscollectief actief is?

DT: Ja. en vooral via de leesbegeleiders die vertrouwen opbouwen door hun engagement. Het Samen Lezen is immers geen one shot tijdens een of andere actieweek. Het is een activiteit die terugkeert en daar ook haar veiligheid in realiseert. Op adem komen in een verhaal of een gedicht moet je leren. Soms geniet je eerst van de woorden van anderen vooraleer je zelf iets wil toevoegen.
Dr. Jan Raes is als mede-oprichter getuige van wat Samen Lezen bij mensen doet. Als psychiater is hij geplaatst om zich uit te spreken over de effecten op onze groei als mens, op onze capaciteit om de weg, eenmaal verloren, terug te vinden. In zijn boek Samen Lezen- de ultieme therapie geeft hij naast wetenschappelijke reflecties ook mooie voorbeelden uit de praktijk: verhalen die leesbegeleiders ons de voorbije jaren bezorgden. Dirk De Wachter schreef een voorwoord in ons boek Grenzeloos (Vrijdag, 2020) en is grote fan van wat we doen.

PW: Heb je nog bepaalde plannen ideeën die je graag zou realiseren met het Lezerscollectief?

DT: Uiteraard. En met jullie! En met Literatuur Vlaanderen! De ultieme therapie is ook de naam van een gesubsidieerd project dat we uitrollen in samenwerking met de geestelijke gezondheidszorg.

De wijsheid van het boek verder concretiseren in de praktijk. En natuurlijk ook het Samen Lezen in de gezondheidszorg verderzetten, vanuit de onderzoeksresultaten van UZGent. Onze documentaire afwerken, de Engelse vertaling van het boek opvolgen, ons secretariaat verder inrichten. Zo dankbaar dat we steeds kunnen rekenen op helpende handen!

PW: Bedankt voor dit gesprek, Dirk Terryn. Veel succes!